Kościół Baptystów jest jednym z kościołów o tradycji protestanckiej zapoczątkowanej przez Jana Husa, Jana Kalwina, Marcina Lutra czy Ulricha Zwinglego, jest on jednak kontynuacą radykalnej reformacji kościoła zapoczątkowaną przez ruch Anabaptystów.

           

Pierwsi Baptyści w Europie to John Smith i Thomas Helwys, którzy założyli pierwszą wspólnotę Baptystyczną w Holandii w siedemnastym wieku. Sami byli uchodźcami z Anglii z powodu prześladowania przez kościół Anglikański. W Holandii na ich decyzje i przekonania miała wpływ grupa Anabaptystów wywodzących się od Menno Simona. Główne przemiany w przekonaniach pierwszych Baptystów dotyczyły chrztu, na który Anabaptyści wierzyli, że jest następstwem aktu zwanego „ŚWIADOMYM NAWRÓCENIEM” – a nie wcieleniem do wspólnoty kościoła poprzez chrzest niemowląt. Nawrócenie natomiast jest odpowiedzią człowieka na usłyszaną Ewangelię o „Zbawieniu Przez Wiarę” w śmierć i zmartwychwstanie Chrystusa. Tak więc pierwsi Baptyści utworzyli wspólnotę w Holandii z których  część powróciła do Anglii natomiast inni rozproszyli się po krajach Europy czy też dopłynęli do kolonii Ameryki Północnej.

 

Doktryna Kościoła Baptystów nie jest tak bardzo usystematyzowana jak kościołów o dłuższej tradycji chrześcijańskiej, lecz u podstaw życia samego kościoła bardzo wyraźnie podkreślamy samo świadectwo Pisma Świętego. Życie chrześcijanina to żywe i widoczne utożsamianie się z życiem Chrystusa, czyli w naśladowaniu Chrystusa czy to w stylu życia czy w zajmowaniu określonych postaw społecznych czy politycznych. Taka forma chrześcijaństwa nie zamyka nas w indywidualnych objawieniach co do Słowa Bożego ani nie jesteśmy zbytnio narażeni na interpretację Słowa Bożego, którą muszą się zajmować jedynie wykwalifikowani teolodzy czy zwierzchnicy kościoła.

 

Wierzymy, że kościół jest wspólnotą wspólnot, czyli każdy lokalny kościół którego członkowie są natchnieni Duchem Swiętym jest w stanie samostanowić o sobie. Oznacza to też, że takie wspólnoty, które same czytając natchnione Boże Słowo w swej interpretacji mogą się ustosunkować do aktualnej sytuacji życia w społeczeństwie, państwie zachowując tym samym swój charakter wspólnoty ludzi wierzących. Kościół Baptystów w Polsce liczy około 60 wspólnot tzw.”zborów” które są zrzeszone w Kościele Chrześcijan Baptystów w Polsce. 

 

Chrystocentryczni – Jako wspólnota chrześcijan postrzegamy siebie jako Chrystocentryczni. To oznacza, że osoba Chrystusa jest w centrum naszej wiary. Chrystus jest kluczem do wspólnego czytania i interpretacji Starego i nowego Testamentu.

 

Kościół, który się gromadzi – Wierzymy, że żywy kościół to taki, do którego Chrystus zaprasza kobiety i mężczyzn, którzy znajdują się w nim poprzez akt nazwany nawróceniem. Nie jesteśmy w kościele, ponieważ jest tam grany nasz ulubiony rodzaj muzyki albo, że są tam wygodne siedzenia, ale dlatego, że Bóg nas do tego kościoła powołał.

 

Odmienny styl życia – Wierzymy, że etyka chrześcijańska w dzisiejszym postmodernistycznym świecie charakteryzuje nas bardziej niż doktryna, którą wyznajemy. Dlatego kładziemy szczególny nacisk na styl życia zgodny z tym co pokazał nam Chrystus w Kazaniu na Górze potwierdzając je w swoim życiu.

 

Chrzest tylko wierzących – Akt wiary,że Chrystus zmartwychwstał i my w nim równiez zmartwychwstaniemy.Jest to publiczne wyznanie wiary przed Bogiem i Kościołem, świadoma decyzja odstąpienia od złego, a wybranie dobrego na wzór Chrystusa, znak pogrzebania starego człowieka z jego cielesnymi pożądliwościami, a przyobleczeniesię w nowego człowieka-duchowego i zobowiązanie się do dobrego sumienia. Nie można samego siebie ochrzcić, ale jest to akt woli związany również z utożsamieniem się z kościołem i włączeniem się do jego życia.

 

Kościół a państwo- Kościół Baptystów w Polsce posiada akt prawny o stosunku Państwa Polskiego do Kościoła Baptystów w postaci Ustawy o Stosunku Państwa Kościoła Chrześcijan w Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 30 czerwca 1995 roku (Dz. U. z dnia 23 sierpnia 1995r.).

 

Oddzielenie Państwa od Kościoła – Nie wierzymy w Rządy, Prezydentów, czy królów w takim sensie że są oni wybrańcami Boga. Kościół Baptystów natomiast opowiada się za rozdzieleniem tych dwu instytucji (państwa i kościoła). Historia ruchu Anabaptystów pokazuje, że częściej kościół był prześladowany właśnie z powodu braku wiążących układów z Państwem. Jesteśmy świadomi tego, że w naszej części regionu bycie Polakiem oznacza bycie Katolikiem, podobnie bycie Rosjaninem oznacza bycie Prawosłąwnym. Nie oznacza to jednak nie-uczestniczenie Baptystów w życiu Państwa Polskiego lub nie współpracowanie z Państwem w wielu dziedzinach życia. Wierzymy, że żywy kościół w świecie ma też wymiar prorocki- czyli taki który jest w stanie otwarcie uwypuklić niesprawiedliwość, nadużycie w stosunku do osób, grup społecznych czy w gobalnym wymiarze niesprawiedliwość w stosunku do  innych narodów. Zatem aby kościół miał możliwość prorockiego charakteru wspólnoty, takiego, który ma swobodną i niczym nie skorumpowaną możliwość głosu, musi być on w pewnym sensie zdystansowany do innych autorytetów, jakimi jest władza. Ponieważ istnieje zawsze bardzo duża pokusa, aby kościół idąc na jakąś ugodę lub przywileje ze strony Państwa, zatracił swoją prawdziwą tożsamość a zatem i prawdziwy głos.